Naukowcy z Planetary Science Institute znaleźli próbują opracować nową mapę mórz i oceanów na dawnym Marsie. Co więcej – proponują nowe modele powstania wielkich zbiorników wodnych na planecie.

J. Alexis Palmero Rodriguez, naukowiec z PSI, badał północne rejony nizin marsjańskich, które zawierają obszerne złoża osadowe, które przypominają strukturą równiny głębinowe oceanów na Ziemi. Takie formy odnaleziono także w innych obszarach Marsa, które kwalifikowano dotąd jako dawne dna oceanów.

Gemini Scopuli - skały osadowe

Pochodzenie tych osadów i sam proces tworzenia marsjańskich jezior i mórz są kontrowersyjne. Jedna z teorii głosi, że doszło do nagłego uwolnienia dużych ilości wody i osadów podczas zapadania się powierzchni skorupy ziemskiej i tworzenia form typu “chaos terrain.” Są to obszary, gdzie równiny, wzgórza, pęknięcia skorupy mieszają się ze sobą. Występują głównie na Marsie i na księżycu Jowisza: Europie. Jednakże załamania skorupy są na ogół na Marsie rzadkie, a równiny z typowych dla oceanów osadów są powszechne – twierdzi Rodriguez.

Powołując się na dowody znalezione w północnej części planety na równinie na południe od Gemini Scopuli w Planum Boreum, Rodriguez proponuje nową teorię powstania oceanów. W artykule opublikowanym w “Icarus” zakłada, że morza pojawiły się w wyniku dużej ilości wód podziemnych i rozległych zagłębień tworzących starożytne, o wymiarze kontynentalnym, dorzecza na Marsie. Doprowadziło to do powstania systemów rzecznych, erozji na dużą skalę, osadzania przeniesionego przez rzeki materiału skalnego i utworzenia zbiorników wody stojącej. Dna tych zbiorników miałyby swoją delikatną strukturę.

Ten model nie wymaga nagłego masowego uwolnienia wód podziemnych. Zamiast tego proponuje uwalnianie wód podziemnych jako powszechny, długowieczny proces w północnych równinach Marsa.

“Wraz z upływem czasu i utratą wody z warstw geologicznych na północnych równinach, wraz z “wysychaniem” oceanów, dawne dno oceaniczne ostatecznie się zapadło, tworząc surową pagórkowatą powierzchnię, którą widzimy dzisiaj. Niektóre płaskowyże mogły uniknąć tego losu i zakonserwować osadowe równiny zawierające geologiczny zapis działalności hydrologicznej,” – twierdzi Rodriguez. “Zapadnięta płyta geologiczna w regionach górzystych byłaby wg prezentowanego modelu PSI chaotycznie pomieszana i zawarte w niej informacjew dużej mierze utracone. Widzimy to właśnie we wspomnianych regionach “chaos terrain”.

Za: PSI

Zobacz więcej zdjęć dot. geologii miejsc na biegunach Marsa: http://hirise.lpl.arizona.edu/science_themes/polargeology.php